TÜİK Verileri: Türkiye’de Yetişkinlerin Yüzde 43’ü Bakım Sorumluluğu Taşıyor
TÜİK’in “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” bültenine göre Türkiye’de her iki yetişkinden biri bakım sorumluluğu taşıyor. Kadınlar erkeklerden daha fazla etkileniyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” bültenini yayımladı. Araştırmaya göre, Türkiye’de 18-74 yaş grubundaki yetişkinlerin yüzde 43,1’i bakım sorumluluğu üstleniyor. Bu oran, kadınlarda yüzde 45,6 iken erkeklerde yüzde 40,6 olarak belirlendi. Çalışma, fertlerin iş gücüne katılımları ile bakım sorumluluklarının iş ve aile yaşamı üzerindeki etkilerini ortaya koydu.
Bakım sorumluluğu, 15 yaş altı çocuklar, torunlar ile 15 yaş ve üzeri hasta, engelli eş, çocuk veya bakıma muhtaç yakınları kapsıyor. Bu kapsamlı araştırma, Avrupa Birliği ülkeleriyle eş zamanlı olarak uygulandı ve daha önceki çalışmalardan farklı bir metodoloji izledi.
İş Gücüne Katılım ve Bakım Sorumluluğu Dağılımı
18-74 yaş grubunda iş gücüne katılma oranı yüzde 58,2 olarak kaydedildi. Bakım sorumluluğu olan bireylerin iş gücüne katılma oranı yüzde 60,5 iken, olmayanlarda bu oran yüzde 56,4 seviyesinde gerçekleşti. Özellikle kadınlarda bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılım oranı yüzde 37,8’de kalırken, olmayanlarda yüzde 41,7’ye yükseldi. Erkeklerde ise bu oranlar sırasıyla yüzde 86 ve yüzde 70 olarak gözlemlendi.
İstihdamda bulunan kişilerin yüzde 39’u sadece çocuk bakımı sorumluluğu üstleniyor. Sadece torun bakımı sorumluluğu olanların oranı yüzde 2,3, sadece yetişkin bakımı sorumluluğu bulunanların oranı da yüzde 2,3 olarak belirlendi. Hem çocuk hem de yetişkin bakımı veya torun ve yetişkin bakımı sorumluluğunu birlikte yürütenlerin oranı ise yüzde 2,1 olarak hesaplandı.
Profesyonel Bakım Hizmetleri ve Yaşanan Zorluklar
15 yaş altında çocuk bakım sorumluluğu olan istihdamdaki kişilerin yüzde 83’ü profesyonel bakım hizmetlerinden yararlanmadı. Kurumsal bakım merkezlerini yüzde 14, evde ücretli bakımı yüzde 1,6, her ikisini birlikte ise yüzde 1,4 kullandı.
Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdaki bireylerin yüzde 79,3’ü de bakım hizmeti almadı. Bu grupta evde ücretli bakımı tercih edenlerin oranı yüzde 17, kurumsal merkezleri kullananların oranı ise yüzde 3,6 oldu.
Çocuk bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki fertlerin yüzde 50,8’i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüttüğünü belirtti. Bu kişilerin yüzde 19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini, yüzde 17,6’sı ise profesyonel bakım hizmeti maliyetinin yüksek olduğunu ifade etti. Yüzde 5,5’i ise bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarıyla sağladığını bildirdi.
Yetişkin bakım hizmeti kullanmayan istihdamdaki bireylerin yüzde 72,6’sı profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadığını bildirdi. Yüzde 17,9’u maliyetin yüksekliğini, yüzde 5,3’ü ise ulaşılabilecek mesafede hizmet veya boş kontenjan bulunmamasını gerekçe gösterdi.
Bakım sorumluluğu bulunan istihdamdaki kişilerin yüzde 70,1’i işi ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir zorluk yaşamadığını belirtti. Zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u zahmetli veya yorucu işi, yüzde 8,9’u ise ev ile iş arasındaki ulaşımın uzun sürmesini temel nedenler olarak gösterdi. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3 iken, kadınlarda bu oran yüzde 36,4 oldu.
Yorum Yap