Piyasalar Trump’ın İran Açıklamaları ve Ekonomik Veriler Arasında Yön Arıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik sert açıklamaları ve ardından İran’ın Umman ile Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği izleme protokolü üzerinde çalıştığı haberleri, küresel piyasalarda risk algısını dalgalandırdı. Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları ve açıklanan makroekonomik veriler, piyasaları yön arayışına itti. Yatırımcılar, jeopolitik gerilimler ve ekonomik belirsizlikler arasında hareket ederken, bugün ABD’de açıklanacak tarım dışı istihdam verisi büyük önem taşıyor.

Analistler, her şeyin saatten saate değiştiği bu ortamda olumlu haber akışlarının dahi piyasalarda fiyatlanmakta zorlandığını belirtti. Bu durum, küresel ekonomideki hassasiyeti ve yatırımcı güvenindeki kırılganlığı gözler önüne serdi.

ABD Merkez Bankası’ndan (Fed) gelen açıklamalar da piyasaların odağında yer aldı. New York Fed Başkanı John Williams, yükselen enerji fiyatlarının ekonomi üzerindeki etkisinin zaman almasını beklediğini ifade ederek, para politikasının iyi konumlanmış olduğunu vurguladı.

Makroekonomik veriler tarafında, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 28 Mart ile biten haftada 202 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Ancak danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas’ın verileri, mart ayında işten çıkarmaların şubat ayına göre yüzde 25 arttığını gösterdi.

ABD’den Yeni Gümrük Vergileri ve Ekonomik Veriler

Başkan Trump, bazı ithal patentli ilaçlara yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulanmasını öngören kararı imzaladı. Ayrıca çelik, alüminyum ve bakırın aralarında bulunduğu metallere yönelik mevcut vergilerin hesaplama yönteminde değişikliğe gidilmesi de bu kararlar arasında yer aldı.

Bu kapsamda, ABD’de üretilmeyen ve ülkede üretim yatırımı bulunmayan şirketlere ait patentli ilaçlar ile bileşenleri yüzde 100 gümrük vergisine tabi tutulacak. Çelik, alüminyum ve bakır ithalatına uygulanan tarifeler, yapay olarak düşük tutulmuş yabancı fiyatlar yerine ithal edilen ürünlerin tam değeri üzerinden hesaplanacak.

Öte yandan, bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisi küresel piyasaların odağında bulunuyor. Jeopolitik risklerin yüksek olduğu bu dönemde, açıklanacak veri ABD’deki iş gücü piyasasının durumuna ilişkin daha kapsamlı bir tablo sunacak.

Şubat ayında 92 bin azalan tarım dışı istihdamın martta 95 bin artması bekleniyor. Ayrıca, savaşın etkilerinin yanı sıra yapay zeka kaynaklı iş kayıpları olabileceğine dair endişeler de devam ediyor.

Bu gelişmelerle birlikte, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,31 seviyesinde işlem gördü. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 100 seviyesinde hareket etti.

Dün Brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,8 yükselişle 106,5 dolardan kapanırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 10,1 artarak 103,8 dolardan işlem gördü. Altının onsu ise yüzde 1,8 azalışla 4 bin 674 dolardan günü tamamladı.

Gelecek hafta petrol fiyatlarındaki seyrin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor. Enerji piyasalarındaki dalgalanmalar, küresel enflasyon beklentilerini de etkiliyor.

Küresel Borsalarda Karışık Seyir ve Tatil Etkisi

New York borsası günü karışık seyirle tamamladı. ABD’li elektrikli araç üreticisi Tesla’nın yılın ilk çeyreğinde teslim ettiği otomobil sayısı 358 bin 23 ile piyasa beklentilerinin altında kaldı; şirketin hisseleri yüzde 5,4 değer kaybetti.

ABD’li özel kredi şirketi Blue Owl’un ilk çeyrekte portföyünün yüzde 21,9’una ulaşan çıkış taleplerini yüzde 5’lik likidite kotasıyla karşılaması sonrası hisseleri yüzde 1,6 azaldı. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,13 azalırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,11 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,18 değer kazandı.

ABD’de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı. ABD piyasaları, “Kutsal Cuma” tatili dolayısıyla bugün kapalı olacak.

Avrupa borsaları, ABD/İsrail-İran arasındaki savaşın şiddetleneceği endişeleriyle İngiltere hariç düşüşle kapandı. Jeopolitik risklerden kaynaklı enflasyonist baskıların artacağına yönelik endişeler, bu yıl Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz artırımına gideceği tahminlerini güçlendirdi.

Alman hava yolu şirketi Lufthansa’nın hisseleri, Morgan Stanley’nin yatırım notunu düşürmesiyle yüzde 3,4 değer kaybetti. Benzer şekilde, Portekizli havayolu şirketi TAP Air Portugal’a yönelik satın alma ilgisiyle gündeme gelen Air France-KLM hisseleri de günü yüzde 4’e yakın düşüşle tamamladı.

Otomotiv sektöründe ise Stellantis, İtalya ve ABD pazarlarından gelen güçlü satış verilerinin desteğiyle piyasadan pozitif ayrıştı. Şirketin hisseleri Milano borsasında yüzde 4’ün üzerinde değer kazandı.

Yüksek enerji maliyetleri ve hammadde tedarikinde yaşanan aksamalar yarı iletken sektörünü baskılamaya devam etti. Dünyanın önde gelen çip üretim ekipmanı üreticilerinden Hollanda merkezli ASML’nin hisseleri yüzde 2,2 geriledi.

Bu gelişmelerle İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,20, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,24 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,56 değer kaybetti. İngiltere’de FTSE 100 endeksi ise enerji hisselerindeki yükselişin desteğiyle yüzde 0,69 artış gösterdi.

Avrupa piyasaları da bugün “Kutsal Cuma” tatili dolayısıyla kapalı olacak. Bu durum, işlem hacimlerinin düşmesine neden olabilir.

Asya Borsaları ve Borsa İstanbul’da Son Durum

Asya borsaları, İran’ın Umman ile Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin izlenmesine yönelik bir protokol üzerinde çalıştığı haberleri sonrası Çin hariç pozitif seyretti. Dolar/yen paritesi kritik olarak kabul edilen 160 seviyelerine yakın seyrederken, Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama döviz piyasalarındaki spekülatif hareketlere karşı hazır olduklarını belirtti.

Makroekonomik veri tarafında, Çin’de mart ayına ilişkin RatingDog hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) 52,1 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Japonya’da mart ayına ilişkin hizmet sektörü PMI ise 52,8’den 53,4’e yükseldi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3 yükseldi. Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 değer kaybederken, Hong Kong borsasında tatil nedeniyle işlem gerçekleşmedi.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 0,88 değer kazanarak 13.051,69 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 artışla 15.160,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yatay seyirle 44,4587’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,2 üzerinde 44,5500’dan işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde enflasyon ve Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi’nin, yurt dışında ise ABD’de istihdam verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, martta Tüketici Fiyat Endeksi’nin aylık bazda yüzde 2,40 artacağını tahmin etti. Bu beklentilere göre şubatta yüzde 31,53 olan yıllık enflasyonun martta yüzde 31,46’ya ineceği öngörülüyor.

Ekonomistlerin 2026 sonu enflasyon beklentilerinin ortalaması mart ayı itibarıyla yüzde 25,91 oldu. ABD ve Avrupa piyasalarının tatil olması nedeniyle küresel piyasalarda işlem hacminin düşük olacağı belirtildi.

Analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.300 puanın direnç, 12.900 ve 12.800 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

• #Ekonomi
• #Küresel Piyasalar