Polikistik Over Sendromu Her 10 Kadından Birini Etkiliyor Uzmanından Önemli Bilgiler

Doğurganlık çağındaki her 10 kadından birini etkileyen Polikistik Over Sendromu (PCOS), yumurtalık kistleri, adet düzensizliği ve kısırlık gibi sorunlara yol açan yaygın bir hormon bozukluğudur. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, sendromun tanı, tedavi ve uzun vadeli etkileri hakkında önemli açıklamalarda bulundu.

Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, Polikistik Over Sendromu’nu (PCOS) metabolik bir hastalık olarak tanımladı. Sendromun temelinde insülin direnci ve kıllanma ile sivilcelenmeye yol açan androjen hormonlarının fazlalığı bulunduğunu belirtti. Hastaların yaş gruplarına göre farklı şikayetlerle başvurduğunu aktardı.

Adölesan dönemdeki hastaların genellikle kıllanma, adet düzensizliği veya kilo artışı şikayetleriyle geldiğini söyleyen Gencer, üreme çağındaki kadınların ise daha çok kısırlık problemleriyle doktora başvurduğunu ifade etti. PCOS tanısında Rotherham Kriterleri’nin esas alındığını kaydetti.

Tanı için üç kriterden ikisinin varlığının yeterli olduğunu dile getiren Gencer, bu kriterleri ultrasonda görülen olgunlaşmamış çok sayıda yumurtacık, artmış sivilcelenme/kıllanma ve düzensiz adet olarak sıraladı. Sendromun kesin bir tedavisi olmadığını, şikayetlere yönelik kişiye özel tedavi planları uyguladıklarını ekledi.

PCOS Tanısı ve Tedavi Yaklaşımları

PCOS’un altında yatan insülin direncinin, hastalarda ilerleyen dönemlerde şeker hastalığı riskini artırdığını vurgulayan Doç. Dr. Gencer, gebelik döneminde de gebeliğe bağlı şeker ve hipertansiyonun daha sık görüldüğünü bildirdi. Bu riskleri azaltmak amacıyla kilo vermek, yaşam tarzı değişiklikleri ve Akdeniz diyeti gibi beslenme düzenlerinin önemli olduğunu söyledi. Ayrıca insülin hassasiyetini artırıcı medikal tedaviler de uygulanabildiğini belirtti.

Sendromun uzun vadede diyabet, kalp hastalığı ve hipertansiyon gibi rahatsızlıklara yol açabileceği uyarısında bulunan Gencer, östrojen fazlalığı nedeniyle rahim iç duvarı (endometrium) kanseri ve meme kanseri riskinin bir miktar daha yüksek olduğunu ifade etti. Bu nedenle düzenli takibin büyük önem taşıdığını kaydetti.

PCOS ve Doğurganlık: Kısırlık Değil, Tedavi Edilebilir Bir Durum

Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, “PCOS hastası kesinlikle çocuk sahibi olamaz” gibi bir durumun söz konusu olmadığını net bir şekilde belirtti. Yumurtlamayı baskılayan insülin direnci veya diğer faktörlerin yenilmesi halinde, hastaların kendiliğinden gebe kalma şansının bulunduğunu aktardı.

Yaşam tarzı değişiklikleri veya insülin hassasiyetini artıran ilaçlarla yumurtlama sağlanabilirse, kendiliğinden gebeliğin mümkün olduğunu dile getiren Gencer, gerekirse yumurta çatlatma tedavileri uygulayabildiklerini söyledi. Bu yöntemlerin başarısız olması durumunda tüp bebek tedavisinin devreye girdiğini ve PCOS’lu hastaların bu tedaviden yüksek oranda fayda sağladığını ekledi.

PCOS’un Türkiye’deki ve dünya genelindeki oranlarının benzer olduğunu ifade eden Doç. Dr. Gencer, yaklaşık her 10 kadından birinin yani yüzde 10-13’lük bir oranın sendromdan etkilendiğini belirtti. Yılda bir kadın doğum muayenesinin genellikle yeterli olduğunu, ancak özellikle 45-50 yaş aralığında görülen anormal ve fazla adet kanamalarının mutlaka hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini hatırlattı.

Meme sağlığı konusunda da uyarılarda bulunan Gencer, 40 yaşından sonra uygulanan standart tarama prosedürlerinin PCOS hastalarında bir miktar daha erken başlatılabileceğini söyledi. Kadınların kendi meme muayenelerini düzenli olarak yapmaları ve ele gelen herhangi bir kitle durumunda acilen hekime başvurmaları gerektiğini vurguladı.

İnsülin direncini kırmanın en etkili yollarından birinin kilo vermek olduğunu belirten Doç. Dr. Fatma Ketenci Gencer, bazı hasta gruplarında, hatta birçoğunda, sadece kilo vermenin bile yumurtlamayı geri getirebildiğini ve kendiliğinden gebeliği mümkün kılabildiğini ifade etti.

Polikistik Over Sendromu’nun polikliniklerde en sık karşılaşılan hasta gruplarından biri olduğunu vurgulayan Gencer, var olan durumun farkında olmanın, gerekli takip ve kontrolleri aksatmamanın hayati önem taşıdığını belirtti. Ailesinde diyabet, hipertansiyon veya kalp hastalığı öyküsü olan PCOS hastalarının daha temkinli davranması gerektiğini ekledi.

• #Fatma Ketenci Gencer
• #Polikistik Over Sendromu