Türkiye’nin Üç Büyük Kentinde Sıcak Hava Dalgaları Artıyor Bilimsel Araştırma Ortaya Koydu
Bilim insanları, İstanbul, Ankara ve İzmir’de sıcak hava dalgalarının arttığını, soğuk hava dalgalarının ise azaldığını belirledi. Araştırma, kentleşmenin ve yerel faktörlerin sıcaklık rejimini nasıl etkilediğini ortaya koydu.
İstanbul, Ankara ve İzmir’de sıcak hava dalgalarının sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edildi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Samsun Üniversitesi ve Missouri Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı araştırmaya göre, bu üç metropolde soğuk hava dalgaları ise azalma eğilimi gösteriyor.
Samsun Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Veli Yavuz, Araştırma Görevlileri Yiğitalp Kara ve Ebrar Öztürk’ün öncülük ettiği çalışma, 1926-2024 yılları arasındaki meteorolojik gözlem verilerini inceledi. İstanbul, Ankara ve İzmir’deki 15 meteoroloji istasyonundan alınan günlük sıcaklık verileri analiz edildi.
Sıcak Hava Dalgalarında Belirgin Artış Gözlendi
Araştırma sonuçlarına göre, incelenen 15 istasyonun 11’inde sıcak hava dalgalarının sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış kaydedildi. Hiçbir istasyonda sıcak hava dalgalarında azalma görülmedi. İstanbul’da en güçlü artışlar Sarıyer ve Şile’de, Ankara’da Polatlı’da, İzmir’de ise Selçuk ve Bergama’da belirlendi. Sıcak hava dalgalarındaki artışın her 10 yılda yaklaşık 0,14 ile 0,78 olay arasında değiştiği hesaplandı.
Buna karşılık, soğuk hava dalgalarının istasyonların büyük bölümünde azalma eğilimi gösterdiği saptandı. Hiçbir istasyonda soğuk hava dalgası sayısında anlamlı bir artış tespit edilmedi. İstanbul’da Kadıköy Rıhtım ve Florya, İzmir’de ise Selçuk ve İzmir Bölge istasyonlarında soğuk hava dalgalarındaki azalmalar belirginleşti. Soğuk hava dalgalarındaki azalma hızının her 10 yılda yaklaşık 0,17 ile 0,59 olay arasında değiştiği belirlendi.
Tüm istasyonlarda yıllık ortalama sıcaklıkların da istatistiksel olarak anlamlı biçimde arttığı ortaya kondu. Bu artışın her 10 yılda yaklaşık 0,20 ile 0,50 derece arasında değiştiği, en güçlü ısınma eğilimlerinin Selçuk ve Polatlı’da gözlemlendiği belirtildi.
Çalışma, sıcak hava dalgalarının yaz aylarında yoğunlaşmakla birlikte sonbahara doğru da genişleyebildiğini gösterdi. Soğuk hava dalgalarının ise ağırlıklı olarak kış aylarında görüldüğü, ancak ilkbahar ve sonbaharda azalarak da olsa devam ettiği belirtildi. Araştırmada, hava dalgalarının büyük bölümünün 3 ila 7 gün sürdüğü, ancak 10 günü aşan uzun süreli olayların da meydana geldiği vurgulandı.
Kentleşmenin sıcaklık riskini artırdığına dikkat çekilen araştırmada, yoğun yapılaşmış kent merkezlerinde minimum sıcaklıkların yükselmesinin, sıcak hava dalgalarının etkisini artırdığı ve soğuk hava dalgalarının görülme ihtimalini azalttığı belirtildi. Ancak kentleşmenin tek belirleyici olmadığı, denize yakınlık, yükselti, topoğrafya, bitki örtüsü ve karasallık gibi yerel özelliklerin de sıcaklık ekstremlerini etkilediği tespit edildi.
Araştırma Görevlisi Yiğitalp Kara, iklim değişikliğinin kentlerdeki etkilerinin belirginleştiğini vurgulayarak,
Yorum Yap