Hürmüz Boğazı’nda 1900 Gemi Mahsur İran’dan Yeni Kurallar

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı saldırılar sonrasında İran, misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı bu ülkelerle bağlantılı ticari gemilere kapattı. Bu gelişmenin ardından, 20-22 Mart itibarıyla yaklaşık 1900 ticari gemi Hürmüz Boğazı çevresinde, özellikle Basra Körfezi’nde mahsur kaldı.

İran, ABD ve İsrail dışındaki ülkelerin, “İran’a karşı saldırgan eylemlere katılmamaları veya bunları desteklememeleri ve ilan edilen güvenlik ve emniyet düzenlemelerine tam olarak uymaları koşuluyla” Hürmüz Boğazı’ndan geçebileceklerini duyurdu. İran Silahlı Kuvvetleri’nin Hatemu’l Enbiya Merkez Karargahı Sözcüsü Yarbay İbrahim Zülfikari, Boğaz’ın durumunun eskisine dönmeyeceğini ve geçiş kurallarını yeniden belirlediklerini açıkladı. Zülfikari, ABD ve İsrail bağlantılı hiçbir unsurun geçiş hakkı olmadığını ve kimin geçip geçmeyeceğine kendilerinin karar vereceğini belirtti.

Boğazda Mahsur Kalan Gemilerin Detayları

Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic’ten alınan verilere göre, Hürmüz Boğazı çevresinde hareket edemeyen yaklaşık 1900 geminin 324’ünü dökme yük gemileri, 315’ini petrol/kimyasal ürün, 267’sini petrol ürünleri ve 211’ini ham petrol tankerleri oluşturuyor. Veri analitik şirketi Vortexa’nın raporlarına göre ise, bölgede mahsur kalan tankerlerde yaklaşık 190 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü bulunuyor.

Mahsur kalan diğer gemiler arasında 177 genel kargo gemisi, 174 konteyner gemisi, 98 LPG gemisi, 42 asfalt/bitüm gemisi, 37 ağır yük taşıyıcı gemisi ve 34 LPG/kimyasal tankeri yer alıyor. Dünyanın en büyük konteyner taşımacılık şirketlerinden Almanya merkezli Hapag-Lloyd, devam eden gerilim nedeniyle 6 gemisinin Basra Körfezi’nde hareket edemediğini bildirdi.

Navlun Fiyatları Yükseliyor, Alternatifler Sınırlı

Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi (BIMCO) Deniz Taşımacılığı Analiz Müdürü Filipe Gouveia, Hürmüz Boğazı’nda trafiğin durmasının denizcilik piyasaları ve navlun fiyatları üzerindeki etkisinin yakıt fiyatları, Boğaz’ın kapanma süresi ve İran’ın geçişine izin verdiği gemi sayısı gibi faktörlere bağlı olarak değişeceğini belirtti. Gouveia, bölgedeki gerilimin navlun fiyatlarına yansıdığını ve bu artışın özellikle ham petrol ve petrol ürün tankerlerini kapsayan tanker piyasasında belirgin olduğunu vurguladı.

27 Şubat-20 Mart tarihleri arasında Baltık Kirli Tanker Endeksi yüzde 49, Baltık Temiz Tanker Endeksi ise yüzde 78 yükseldi. Konteyner piyasasında da navlun fiyatları artış gösterdi. Bu durumun yakıt maliyetlerindeki sıçramadan kaynaklandığı ve hat operatörlerinin acil yakıt ek ücretleri açıklamalarının fiyatları artırmada etkili olduğu ifade edildi.

Normal koşullarda küresel deniz petrol ihracatının yüzde 30’u, kuru yük taşımacılığının yüzde 4’ü ve konteyner hacminin yüzde 3’ü Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Gouveia, Basra Körfezi ihracatının sadece bir kısmının alternatif kaynaklarla ikame edilebileceğini ve alternatif kara yollarının bölgenin normal kargo hacmini karşılayacak yeterli kapasiteye sahip olmadığını ekledi. Dünyadaki tanker filosunun yaklaşık yüzde 5,5’inin, konteyner ve kuru yük filolarının ise yüzde 1,5’inin Basra Körfezi içinde mahsur kaldığı tahmin ediliyor.

• #Hürmüz Boğazı
• #İran