ABD 53 Yıllık Süpersonik Uçuş Yasağını Kaldırmaya Hazırlanıyor
ABD, 1973’ten beri yürürlükte olan kara üzerindeki süpersonik yolcu uçuşları yasağını kaldırmaya hazırlanıyor. FAA, yeni nesil uçaklar için gürültü odaklı düzenleme önerdi.
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 1973’ten beri yürürlükte olan kara üzerindeki süpersonik yolcu uçuşları yasağını kaldırmaya yönelik bir adım attı. Kurum, yeni nesil süpersonik uçaklar için gürültü sınırlarına dayalı yeni bir düzenleme önerisi sundu. Bu gelişme, ABD semalarında Mach 1 üzeri hızlarda yolcu taşımacılığının yeniden başlamasının önünü açabilir.
Yeni Teknolojiler ve Gürültü Azaltma
FAA’nın önerisi, modern havacılık teknolojilerindeki ilerlemelerin, geçmişte yasağa neden olan yüksek sesli sonik patlamaları engelleme potansiyeline dayanıyor. FAA Başkanı Bryan Bedford, mühendislik, malzeme bilimi ve gürültü azaltma alanlarındaki gelişmelerin, süpersonik uçuşların neden olduğu sesi önemli ölçüde azaltacağını belirtti. Bu teknolojik sıçramalar, 1970’lerden kalma yasağın kaldırılmasını mümkün kılabilir.
FAA, yılın ilerleyen dönemlerinde süpersonik uçaklar için iniş ve kalkış gürültü standartlarını belirleyecek ek düzenlemeler de sunmayı planlıyor. Bu standartlar, gelecekteki süpersonik uçuşların çevresel etkisini yönetmek açısından kritik öneme sahip olacak.
Süpersonik Uçak Yarışı Kızışıyor
FAA’nın bu adımı, birçok havacılık şirketinin ticari süpersonik jetler üzerinde yoğunlaştığı bir dönemde geldi. Colorado merkezli Boom Supersonic, 60 ila 80 yolcu kapasiteli Overture uçağını geliştiriyor. Şirket, kara üzerindeki uçuşlarda sonik patlama etkisini minimize etmeyi veya tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Boom CEO’su Blake Scholl, yüksek irtifada ses duvarını aşarak sonik patlamanın atmosferde dağılmasını sağlayan ‘Mach cutoff’ tekniğini savunuyor. Bu teknoloji, American Airlines, United Airlines ve Japan Airlines gibi büyük havayollarının ilgisini çekmiş durumda.
NASA da X-59 araştırma uçağı ile daha sessiz süpersonik uçuşlar üzerinde çalışıyor. 55 bin feet irtifada Mach 1.4 hızla uçacak şekilde tasarlanan X-59, yerde çok daha düşük bir ses profili oluşturmayı amaçlıyor. NASA, bu sessiz süpersonik uçuşlara yönelik topluluk testleri ile halkın tepkisini ölçerek gelecekteki düzenlemeler için veri topluyor.
Geçmiş Deneyimler ve Maliyet Engeli
ABD’nin süpersonik uçuşlara yönelik yasağı, 1960’lardaki askeri süpersonik uçuşların yerleşim yerlerinde yol açtığı hasarlar ve şikayetler sonucunda 1973’te getirilmişti. Oklahoma City’de 1964’te yapılan ‘Operation Bongo II’ deneyi, binlerce şikayet ve mülk hasarı talebine yol açmıştı.
Daha sessiz süpersonik teknoloji başarılı olsa da, maliyet ticari başarı için en büyük engel olmaya devam ediyor. Son ticari süpersonik uçak olan Concorde, yüksek işletme maliyetleri nedeniyle 2003’te hizmetten çekilmişti. Enflasyona göre ayarlandığında, Concorde biletleri günümüzde 22 bin doların üzerine çıkıyor. FAA’nın düzenleyici engelini kaldırması, üreticilerin ticari süpersonik yolculuğun sürdürülebilir bir iş modeli olabileceğini kanıtlaması gerekecek.
Yorum Yap